
‘Mehmed Uzun, di romana kurdî de mîmarê nêrîneke modern e’
06.12.2025
Vegera çîrokbêjiya Arjen Arî: Bîra jiyayî ya ku di edebiyatê de dibe
28.12.2025“Di demên kevn de, dema em zarok bûn, hin tiştên li gund hebûn niha hema hema nemane. Belkî zarok jî êdî wan lîstikan naleyizin.”
Yek ji nivîskarên Kovara Bîrnebûnê, Dr. Fikret Yildiz (Dr. Mîkaîlî), ji bo Şoperêçê lîstikên kevneşopî yên ku di salên zaroktî û ciwaniya xwe de li Gundê Mikaîla yê girêdayî navçeya Polatliyê ya Enqereyê dilîstin vegot. Şahidiya devkî ya Yildiz, van lîstikên gundî yên ku îro bi giranî hatine jibîrkirin wekî parçeyekî çanda devkî ya kurdî tomar dike.
Dr. Fikret Yildiz, destnîşan dike ku yek ji lîstikên herî zêde dilîstin hestiyê kap bûye û wiha dibêje: “Hestiyê ku ji pişta lingê pezê serjêkirî derdiket em di şuştin, bi rengên cûrbecûr boyax dikirin û pê dilîstin. Navên hestiyê kap şeq, çiq, tox, piştek bûn.” Ew diyar dike ku lîstika derxistina hestiyê kap ji xetê li ser pêşbazî û parvekirinê hatiye avakirin.Yildiz, salên şûn de li Yewnanistanê di muzexaneyekê de bi hestiyên kap re rû bi rû maye û dibêje ku ev lîstik di navbera çandên Anatolî, Farisî û Yewnanî de têkiliyeke dîrokî hildigire. “Li wir binê hestiyê kap de ‘Lîstika prensê yewnanî’ nivîsandibûn. Wê gavê min fam kir ku ev lîstik gelek kevn e û di nav gelan de hevpar e.”
Lîstika Maltêtikê ya ku di şevên zivistanê de dilîstin yek ji beşên herî balkêş ên vegotinê ye. Yildiz diyar dike ku di lîstikê de îşaretên li Çemê Firatê, bîra koçberiya kurdan ji rojhilat ber bi rojava ve nîşan dide û wiha dibêje: “Dema em lîstikê dilîstin me sedema wê nizanibû. Paşê me fam kir ku ew li ser texmînkirina malbatên ku bi pezên xwe hatine ye.”
Veşortek, Devkev, Tîztîzika Apî Omer û Lîstîka Gogê ligel lîstikên tureyê û Rexço yên di dawetan de dilîstin, di nav ciwanan de wekî nîşandana cesaret û hêzê derdikevin pêş. Lîstikên bêbikên ji qumaşê û bûkê yên keçên zarok jî di nav hêmanên ku jiyana gundî ya rojane temam dikin de cih digirin.
Ev xebata ku ji aliyê Şoperêçê ve hatiye amadekirin, bi riya şahidiyên devkî lîstikên jiyana gundî ya kurdî belge dike û armanc dike ku bîra çandî di arşîvên dîjîtal de bê parastin.






