“Eski zamanlar biz çocuk olduğumuzda köyde olan bazı şeyler artık hemen hemen kalmadı. Belki çocuklar da artık oynamıyordur.”

Birnebûn Dergisi yazarlarından Dr. Fikret Yıldız (Dr. Mikaîlî), Ankara’nın Polatlı ilçesine bağlı İnler Köyü’nde(Mikaîla) çocukluk ve gençlik yıllarında oynanan geleneksel oyunları Şoperêç için anlattı. Yıldız’ın sözlü tanıklığı, bugün büyük ölçüde unutulmuş olan köy oyunlarını Kürt sözlü kültürünün bir parçası olarak kayıt altına alıyor.

Dr. Fikret Yıldız, çocukluklarında en çok oynadıkları oyunlardan birinin aşık kemiği olduğunu belirterek, “Kesilen koyunun arka ayak ekleminden çıkan kemiği yıkar, renk renk boyar, onunla oynardık. Aşık kemiğinin şeq, çiq, tox, piştek gibi adları vardı” diyor. Çizgiden aşık kemiği çıkarma oyununun ise rekabet ve paylaşım üzerine kurulu olduğunu aktarıyor.

Yıldız, yıllar sonra Yunanistan’da bir müzede aşık kemikleriyle karşılaştığını ve bu oyunun Anadolu, Pers ve Yunan kültürleri arasında tarihsel bir bağ taşıdığını söylüyor. “Orada aşık kemiğinin altına ‘Yunan prensinin oyunu’ yazmışlardı. O zaman anladım ki bu oyun çok eski ve halklar arasında ortak” ifadelerini kullanıyor.

Kış gecelerinde oynanan Maltêtik oyunu ise anlatının en dikkat çekici bölümlerinden biri. Oyunda Fırat Nehri’ne yapılan göndermelerin, Kürtlerin doğudan batıya göç hafızasını yansıttığını belirten Yıldız, “Biz oyunu oynarken nedenini bilmiyorduk. Sonra anladık ki sürüleriyle gelen aileleri tahmin etmeye dayanıyormuş” diyor.

Veşortek (saklambaç), Devkev, körebe ve top kapmaca gibi oyunların yanı sıra düğünlerde oynanan kamçı oyunu ve Rexço, gençler arasında cesaret ve güç gösterisi olarak öne çıkıyor. Kız çocuklarının bez bebek ve gelin oyunları ise köy yaşamının gündelik kültürünü tamamlayan unsurlar arasında yer alıyor.

Şoperêç tarafından hazırlanan bu çalışma, Kürt köy yaşamına ait oyunları sözlü tanıklıklar üzerinden belgeleyerek, kültürel hafızanın dijital arşivlerde korunmasını amaçlıyor.